Šta je akutna leukemija ?

Leukemija je bolest krvi kod koje koštana srž proizvodi abnormalnu količinu belih krvnih zrnaca, koje se zovu blast ćelije leukemije ili ćelije leukemije. Ove ćelije se razmnožavaju, nagomilavaju dok stare ili oštećene ćelije ne umiru, tako da one ‘nove’ ćelije akumuliraju i izmeste normalne ćelije. Ovo smanjenje zdravih ćelija može izazvati teškoće u transportu kiseonika do tkiva, u lečenju infekcija ili kontroli krvarenja.

Stanje koje nastaje kada dođe do proliferacije nezrelih i abnormalnih krvnih ćelija leukemije se naziva ‘rak krvi’.

Leukemija se razlikuje od drugih vrsta raka koji nastaju u organima kao što su pluća, debelo crevo i dojka, a zatim se prošire na koštanu srž. Tumori koji počinju na drugom mestu, a zatim se prošire na koštanu srž nisu leukemija.

Da li je leukemija akutna ili hronična zavisi od toga da li su većina abnormalnih ćelija nezrele (i da su više kao matične ćelija) ili zrele (i izgledaju kao normalne bele krvne ćelije). Bez lečenja, većina osoba sa akutnom leukemijom će živeti samo nekoliko meseci. Neke vrste akutne leukemije dobro reaguju na tretman, i mnogi pacijenti se mogu izlečiti. Druge vrste akutne leukemije imaju manje povoljan izgled na izlečenje.

akutna leukemija

Akutna leukemija se javlja u obliku :

  • Akutne mijeloidne leukemije (AML)

Akutna mijeloidna leukemija (AML) kod odraslih je vrsta raka kod koje koštana srž prekomereno proizvodi mijeloblaste (vrsta belih krvnih zrnaca), crvena krvna zrnca ili trombocite. Ovo je najčešći tip akutne leukemije kod odraslih, javlja se naglo i opasna je za organizam.

Pušenje, prethodno lečenje hemioterapijom i izloženost radijaciji mogu uticati na rizik od pojave akutne mijeloidne leukemije.

  • Akutne limfocitne leukemija (ALL)

Akutna limfocitna leukemija (ALL) kod odraslih je vrsta raka kod koje je koštana srž proizvodi previše limfocita (vrsta belih krvnih zrnaca). Prethodna izloženost hemioterapiji ili radijaciji povećavaju rizik od ove vrste leukemije.

Znaci i simptomi koji ukazuju na akutnu leukemiju su :

  • Groznica .
  • Teškoće sa disanjem.
  • Modrice ili krvarenje.
  • Slabost ili umor
  • Gubitak težine ili gubitak apetita .
  • Bol u kostima ili stomaku
  • Groznica ili noćno znojenje

Šta je hronična leukemija ?

Kod hronične leukemije, ćelije mogu biti zrele delimično, ne u potpunosti. Ove ćelije nisu normalne, čak i ako se čine sasvim normalnim. Obično se ne bore protiv infekcija, kao normalna bela krvna zrnca. Ćelije leukemije prežive duže od normalnih ćelija, akumuliraju i istiskuju normalne ćelije u koštanoj srži. Hronična leukemija može opstati dosta dugo pre nego što prouzrokuje probleme, a većina ljudi može da živi i dugi niz godina. Međutim, hroničnau leukemiju je generalno teže izlečiti nego akutnu leukemiju.

Hronična leukemija se javlja u obliku:

  • Hronične limfocitne leukemije (HLL)

Hronična limfocitna leukemija je vrsta raka kod koje  koštana srž proizvodi previše limfocita (vrsta belih krvnih zrnaca). Faktori rizika koji utiču na pojavu hronične limfocitne leukemije su starost i porodična anameza.

  • Hronična mijeloidna leukemija (HML)

Hronična mijeloidna leukemija je progresivna bolest krvi i koštane drži i javlja se tokom i posle srednjeg doba, retko kod dece.

Znaci i simptomi hornične leukemije:

  • Bezbolan otok limfnih čvorova na vratu, ispod pazuha , na stomaku , ili preponama
  • Umor
  • Bol ili osećaj punoće ispod rebara.
  • Groznica i infekcija.
  • Gubitak težine bez ikakvog razloga

Leukemija rani simptomi

Mnogi znaci i rani simptomi mogu poticati od nedostatka normalnih krvnih ćelija, što se dešava kada ćelije leukemije istisnu normalne krvne ćelije u koštanoj srži. Ovi nedostaci se mogu pojaviti na testovima kada vadimo krv, ali takođe mogu izazvati simptome, uključujući:

  • Umor
  • Osećaj slabosti
  • Vrtoglavica
  • Kratak dah
  • Groznica
  • Infekcije koje se stalno vraćaju
  • Lako dobijanje modrica
  • Krvarenja, kao što su česta ili teška krvarenja iz nosa i krvarenja desni

Leukemija simptomi

Simptomi koji ukazuju na leukemiju jesu:

  • Otok u stomaku, ćelije leukemije dovode do uvećanja jetre ili slezine, pacijent ima osećaj nadutosti.
  • Uvećanje limfne žlezde, limfni čvorovi unutar grudi ili stomaka mogu nabubreti i pod dodirom se osećaju kvržice.
  • Bol u kostima ili zglobovima,
  • Može se proširiti na druge organe
  • Gubitak težine
  • Bleda koža

Dijagnoza

Anemija je prilično konstantna u analizama leukemije pacijenta. Obično se broj leukocita povećava (leukocitoza), mada u nekim slučajevima može biti smanjen (leukopenija). Broj trombocita je ispod normalnog (trombocitopenija).

Simptomi koji mogu da ukazuju na prisustvo leukemije su slabost i kratak dah (zbog anemije), infekcija i groznica (nedostatak belih krvnih zrnaca) i krvarenje (krvarenje iz nosa i desni).

Kada se uzorak krvi mikroskopski ispituje, posmatraju se veoma nezreli leukociti (blasts). Biopsija koštane srži  potvrdjuje dijagnozu i odredjuje koji tip leukemije pacijent ima.

Biohemijski poremećaji koji se najčešće javljaju su hiperurikemija (visok nivo mokraćne kiseline), hipokalcemija (nizak kalcijum), hiperfosfatemija (visok fosfor), hiperkalemia (visok kalijum) i povećana serumska aktivnost mlečne dehidrogenaze (LDH). Ove promene se vide posebno u slučajevima sa leukocitozom. Kod nekih pacijenata se detektuje nizak nivo gamaglobulina.

Krvna slika kod leukemije

Krvna slika je početni pokazatelj leukemije kod pacijenta. Ono što je najupečatljivije na analizama su povećan broj belih krvnih zrnaca, a znatno smanjen broj crvenih krvnih zrnaca i krvnih pločica. Zbog nagmilavanja krvnih zrnaca, krv je gusta i lepljiva, tako da se leukemija može utvrditi već pri samom vađenju krvi. Pacijent sa leukemijom ima nizak nivo hemoglobina i gamagobulina.

Lečenje leukemije

Cilj lečenja je da uništi ćelije raka, tako da normalne ćelije mogu izrasti u koštanoj srži i sprečiti širenje ćelija leukemije. Uopšteno lečenje leukemije se zasniva na hemoterapiji i transplantaciji koštane srži. Hemoterapija se razlikuje u zavisnosti od vrste leukemije, tako da treba tretman prilagoditi za svakog pacijenta.

Tokom tretmana kod pacijenta može biti neophodna transfuzija krvi da izleči anemiju i spreči krvarenje, kao i davanje antibiotika za lečenje infekcije.

U hemoterapije često se koriste kombinacije lekova, a ako se leukemija pojavi nakon nekog vremena, transplantacija koštane srži može biti najbolja alternativa lečenja za pacijenta. Međutim, da bi to bilo moguće neophodno je da se dobije koštana srž od osobe kompatibilne (HLA kompatibilan) sa pacijentom, obično bliskog rođaka.

0 replies

Leave a Reply

Want to join the discussion?
Feel free to contribute!

Leave a Reply